Na razie nie ma wpisów na blogu
Na razie nie ma żadnych znajomych
Na razie nie ma żadnych aktualnych wydarzeń
Na razie nie należy do żadnych grup
wiki artysty
Terry Gilliam (ur. 1940 Minneapolis, Minnesota, USA) reżyser, scenarzysta, aktor, autor animacji, dał się poznać jako indywidualista, tworzący błyskotliwe i przewrotne filmy, kipiące abstrakcyjnym humorem, charakteryzujące się wizualnym rozmachem. Jego twórczość uczyniła go kłopotliwym artystą zarówno dla krytyków, jak i szarych eminencji biznesu filmowego.
Terrence Vance „Terry” Gilliam urodził się w 1940 roku w Minnesocie, w położonym nad jeziorem mieście Medicine Lake. Jedenaście lat później jego rodzina przeprowadziła się do Los Angeles. W kalifornijskim Occidental College zaczął studiować fizykę, potem przeniósł się na historię sztuki, a następnie – na politologię. Zaangażował się wówczas w redagowanie akademickiego pisma „Fang”, gdzie tworzył humorystyczne kolaże wzorowane na komiksach Harveya Kurtzmana z magazynu „Mad”. Po ukończeniu studiów postanowił szukać szczęścia w Nowym Jorku, gdzie trafił do redakcji założonego przez Kurtzmana satyrycznego „Help!”. Pozostał tam przez trzy lata, pracując nad komiksami ułożonymi ze zdjęć, których kompozycja przypominała krótkie filmy. Zadaniem przyszłego reżysera było pisanie scenariuszy, rysowanie storyboardów, casting i fotografowanie całości. Jedną z osób, które pojawiły się na jego zdjęciach, był angielski aktor John Cleese.
Gdy „Help!” zaczął chylić się ku upadkowi, Gilliam wyruszył w sześciomiesięczną podróż po Europie, podczas której uzupełniał finanse, podejmując się drobnych zleceń, między innymi od René Goscinnego w paryskim magazynie „Pilote”. Po powrocie do Stanów pracował przez jakiś czas jako ilustrator książek oraz copywriter i dyrektor artystyczny w agencji reklamowej. W 1967 roku wyjechał do Anglii. Ponownie podjął się pracy dla czasopism – „The Londoner” i „The Sunday Time Magazine” – cały czas szukając jednak innych sposobów działania. Dzięki kontaktom z Johnem Cleese’em trafił do BBC i rozpoczął współpracę z twórcami popularnego programu Prosimy nie regulować odbiorników, na planie którego po raz pierwszy spotkał się z przyszłymi członkami grupy Monty Pythona. Zaproszono go także do współpracy przy serialu komediowym We Have Ways of Making You Laugh oraz autorskim show Marty’ego Feldmana pt. Marty. W tym czasie Gilliam opracował technikę stosunkowo szybkich i niedrogich w produkcji animacji opartych na kolażu wykorzystującym wycięte z papieru rysunki, uzupełniane własnymi ilustracjami.
W październiku 1969 wyemitowany został pierwszy odcinek Latającego cyrku Monty Pythona, stworzonego przez zespół w składzie: John Cleese, Terry Jones, Michael Palin, Eric Idle, Terry Gilliam i Graham Chapman. Gilliam, oprócz współtworzenia scenariusza i oprawy plastycznej, odpowiedzialny był za animowane sekwencje pełniące rolę narracyjnych powiązań między kolejnymi skeczami. Opracowywał także efekty dźwiękowe i okazjonalnie pojawiał się na planie jako aktor. W trakcie pracy nad Latającym cyrkiem… poznał swoją żonę, charakteryzatorkę Maggie Weston, którą poślubił w 1973 roku. Praca nad krótkimi animacjami nie była dla niego jednak wystarczająco satysfakcjonująca; w 1975 roku wraz z Terrym Jonesem wyreżyserował pierwszy pełnometrażowy film grupy – Monty Python i Święty Graal.
W 1977 roku powstał pierwszy w pełni autorski film Gilliama, Jabberwocky, wbrew woli autora traktowany przez krytyków jako kontynuacja Pythonowskiej serii. W tym samym czasie, nie przerywając współpracy z Pythonami, zaczął formować kolejny scenariusz, który miał przeobrazić się w Brazil. Nie mogąc jednak zdobyć funduszy na realizację projektu, postanowił stworzyć film przeznaczony dla dzieci. Bandyci czasu odnieśli duży sukces w Stanach Zjednoczonych, co pomogło pozyskać zainteresowanie producentów dopracowanym już scenariuszem sztandarowego filmu Gilliama. Był to początek legendarnych zmagań reżysera z kolejnymi szefami produkcji. Po pokazach w Wielkiej Brytanii Brazil został uznany przez Universal Pictures za film trudny do sprzedania; zażądano cięć, na które Gilliam nie mógł się zgodzić. Po ponad rocznych przepychankach (ukazanych w dokumencie The Battle of Brazil) film doczekał się premiery w Stanach, choć do dziś funkcjonuje w pięciu różnych wersjach montażowych.
Pech towarzyszył reżyserowi także przy realizacji kolejnego filmu. Spektakularne Przygody barona Munchausena ze względu na opóźnienia w produkcji, problemy prawne i splot nieszczęśliwych wydarzeń znacznie przekroczyły zaplanowany budżet – stając się jednym z najdroższych filmów w ówczesnej historii – co przyczyniło się do ukształtowania wizerunku Gilliama jako nieobliczalnego reżysera o szalonej fantazji. Taka reputacja nie pomagała w realizacji kolejnych projektów. Twórca postanowił więc złamać wszystkie swoje dotychczasowe zasady i podjąć się nakręcenia filmu w hollywoodzkim systemie studyjnym, na podstawie cudzego scenariusza oraz osadzonego w Ameryce. Tak powstał Fisher King, nowojorska baśń z gwiazdorską obsadą, która doczekała się weneckiego Srebrnego Lwa za reżyserię, trzech nominacji i dwóch aktorskich Złotych Globów oraz kilku nominacji do Oscara i statuetki dla Mercedes Ruehl.
Dwie oscarowe nominacje i duże uznanie publiczności zdobyło także oparte na konwencji science fiction 12 małp. Powodzenie dwóch amerykańskich filmów poprawiło pozycję Gilliama w Hollywood. Niedługo później otrzymał propozycję wyreżyserowania Las Vegas Parano, adaptacji słynnej powieści Huntera S. Thompsona z 1971 roku, w której wystąpili – zaangażowani do projektu już wcześniej – Johnny Depp i Benicio del Toro. Ten pierwszy miał również dołączyć do obsady długo planowanego Człowieka, który zabił Don Kichota, którego jednak nie udało się zrealizować. Spektakularne niepowodzenie tego filmu zostało uwiecznione w dokumencie z planu pt. Zgubiony w La Manchy.
Gilliamowi udało się powrócić z produkcją filmu do Europy dopiero przy realizacji Nieustraszonych braci Grimm. W wyniku sporu o ostateczną formę filmu z producentem Harveyem Weinsteinem Gilliam porzucił projekt na sześć miesięcy, by pojechać do Stanów i nakręcić Krainę traw. Oba filmy miały premierę w tym samym roku, przy czym ten drugi, choć zyskał większe niż Bracia uznanie krytyków, nie zajął wysokiej pozycji w box office. Kolejna produkcja reżysera także napotkała na problemy, z których najbardziej druzgocącym była śmierć z przedawkowania leków odtwórcy jednej z głównych ról – Heatha Ledgera. Gilliam zdecydował się jednak ukończyć film. Parnassus – człowiek, który oszukał diabła, w którym po raz pierwszy na szeroką skalę wykorzystał animację komputerową, otrzymał za scenografię, kostiumy i efekty wizualne wiele nominacji do nagród filmowych, w tym dwie do Oscara.
Listę ukończonych filmów Gilliama uzupełnia równie znaczący spis projektów, których nigdy nie udało mu się doprowadzić do realizacji – z powodu braku pieniędzy, napiętych harmonogramów aktorów, trudności realizacyjnych i różnego rodzaju katastrof losowych. Oprócz porzuconego w najbardziej zaawansowanej fazie Don Kichota, znajdują się tu między innymi: Bandyci czasu 2 i The Defective Detective (z Nicolasem Cage’em) na podstawie scenariuszy współtworzonych z, odpowiednio, Charlesem McKeownem i Richardem LaGravenese’em oraz ekranizacje: Gormenghast Mervyna Peake’a, Strażników – powieści graficznej Alana Moore’a i Dave’a Gibbonsa, Autostopem przez galaktykę Douglasa Adamsa, Quasimodo Victora Hugo (z Gerardem Depardieu), Opowieści o dwóch miastach Charlesa Dickensa (z Melem Gibsonem, który wolał jednak Braveheart) i powieści Dobry omen Terry’ego Pratchetta i Neila Gaimana. W 2010 roku Gilliam podjął kolejną próbę realizacji Człowieka, który zabił Don Kichota (tym razem z Robertem Duvallem i Evanem McGregorem w rolach głównych), ale po raz kolejny musiał odstąpić od produkcji. Wśród jego najnowszych projektów – oprócz kręconych na zlecenie filmów krótkometrażowych – znalazła się opera Potępienie Fausta Hectora Berlioza w angielskiej Operze Narodowej.
(tekst: Jagoda Murczyńska)
Filmografia:
Reżyseria
1968 – Storytime – animowany (krótkometrażowy)
1974 – The Miracle of Flight – animowany (krótkometrażowy)
1975 – Monty Python i Święty Graal Monty Python and the Holy Grail (współreżyseria z Terrym Jonesem)
1977 – Jabberwocky
1979 – Żywot Briana Life of Brian (reżyseria sekwencji specjalnych m.in. sekwencja z kosmitami czy scena z trzema królami)
1981 – Bandyci czasu Time Bandits
1983 – Sens życia według Monty Pythona Monty Python's The Meaning of Life (reżyseria sekwencji specjalnych m.in. The Crimson Permanent Assurance)
1985 – Brazil
1988 – Przygody barona Munchausena The Adventures of Baron Munchausen
1991 – Fisher King The Fisher King
1995 – 12 małp Twelve Monkeys
1999 – Las Vegas Parano Fear and Loathing in Las Vegas
2005 – Nieustraszeni bracia Grimm The Brothers Grimm
2005 – Kraina traw Tideland
2009 – Parnassus: Człowiek, który oszukał diabła The Imaginarium of Doctor Parnassus
2010 – The Man Who Killed Don Quixote
Scenariusz:
1977 – Jabberwocky
1981 – Bandyci czasu Time Bandits
1985 – Brazil
1988 – Przygody barona Munchausena The Adventures of Baron Munchausen
1999 – Las Vegas Parano Fear and Loathing in Las Vegas
2005 – Kraina traw Tideland
Aktor:
1976 – Pleasure at Her Majesty's ...różne role
1977 – Jabberwocky ...jako Człowiek z kamieniem
1985 – Brazil ...jako Człowiek palący papierosy w Shang-ri La Towers (rola niekredytowana)
1985 – What is Brazil? ...jako on sam
1985 – Szpiedzy tacy jak my Spies Like Us ...jako Dr Imhaus
1988 – Przygody barona Munchausena The Adventures of Baron Munchausen ...jako Irytujący śpiewak (rola niekredytowana)
2002 – Zagubiony w La Manchy Lost in La Mancha ...jako on sam
Animacje:
1967 – Prosimy nie regulować odbiorników Do Not Adjust Your Set – serial TV
1968 – Storytime – animowany (krótkometrażowy)
1968 – Mamy sposoby, by was rozśmieszyć We Have Ways of Making You Laugh – serial TV
1969 – 1974 – Latający cyrk Monty Pythona Monty Python's Flying Circus – serial TV
1970 – Krzyk Banshee Cry of the Banshee (animowana czołówka filmu)
1971 – Monty Python's Fliegender Zirkus (2 odcinki)
1971 – A teraz coś z zupełnie innej beczki And Now for Something Completely Different
1971 – The Marty Feldman Comedy Machine – serial TV
1974 – The Miracle of Flight – animowany (krótkometrażowy)
1975 – Monty Python i Święty Graal Monty Python and the Holy Grail
1979 – Żywot Briana Life of Brian (animowana czołówka filmu)
1983 – Sens życia według Monty Pythona Monty Python's The Meaning of Life
1989 – Skeczu z papugą nie będzie Parrot Sketch Not Included – film TV
Terrence Vance „Terry” Gilliam urodził się w 1940 roku w Minnesocie, w położonym nad jeziorem mieście Medicine Lake. Jedenaście lat później jego rodzina przeprowadziła się do Los Angeles. W kalifornijskim Occidental College zaczął studiować fizykę, potem przeniósł się na historię sztuki, a następnie – na politologię. Zaangażował się wówczas w redagowanie akademickiego pisma „Fang”, gdzie tworzył humorystyczne kolaże wzorowane na komiksach Harveya Kurtzmana z magazynu „Mad”. Po ukończeniu studiów postanowił szukać szczęścia w Nowym Jorku, gdzie trafił do redakcji założonego przez Kurtzmana satyrycznego „Help!”. Pozostał tam przez trzy lata, pracując nad komiksami ułożonymi ze zdjęć, których kompozycja przypominała krótkie filmy. Zadaniem przyszłego reżysera było pisanie scenariuszy, rysowanie storyboardów, casting i fotografowanie całości. Jedną z osób, które pojawiły się na jego zdjęciach, był angielski aktor John Cleese.
Gdy „Help!” zaczął chylić się ku upadkowi, Gilliam wyruszył w sześciomiesięczną podróż po Europie, podczas której uzupełniał finanse, podejmując się drobnych zleceń, między innymi od René Goscinnego w paryskim magazynie „Pilote”. Po powrocie do Stanów pracował przez jakiś czas jako ilustrator książek oraz copywriter i dyrektor artystyczny w agencji reklamowej. W 1967 roku wyjechał do Anglii. Ponownie podjął się pracy dla czasopism – „The Londoner” i „The Sunday Time Magazine” – cały czas szukając jednak innych sposobów działania. Dzięki kontaktom z Johnem Cleese’em trafił do BBC i rozpoczął współpracę z twórcami popularnego programu Prosimy nie regulować odbiorników, na planie którego po raz pierwszy spotkał się z przyszłymi członkami grupy Monty Pythona. Zaproszono go także do współpracy przy serialu komediowym We Have Ways of Making You Laugh oraz autorskim show Marty’ego Feldmana pt. Marty. W tym czasie Gilliam opracował technikę stosunkowo szybkich i niedrogich w produkcji animacji opartych na kolażu wykorzystującym wycięte z papieru rysunki, uzupełniane własnymi ilustracjami.
W październiku 1969 wyemitowany został pierwszy odcinek Latającego cyrku Monty Pythona, stworzonego przez zespół w składzie: John Cleese, Terry Jones, Michael Palin, Eric Idle, Terry Gilliam i Graham Chapman. Gilliam, oprócz współtworzenia scenariusza i oprawy plastycznej, odpowiedzialny był za animowane sekwencje pełniące rolę narracyjnych powiązań między kolejnymi skeczami. Opracowywał także efekty dźwiękowe i okazjonalnie pojawiał się na planie jako aktor. W trakcie pracy nad Latającym cyrkiem… poznał swoją żonę, charakteryzatorkę Maggie Weston, którą poślubił w 1973 roku. Praca nad krótkimi animacjami nie była dla niego jednak wystarczająco satysfakcjonująca; w 1975 roku wraz z Terrym Jonesem wyreżyserował pierwszy pełnometrażowy film grupy – Monty Python i Święty Graal.
W 1977 roku powstał pierwszy w pełni autorski film Gilliama, Jabberwocky, wbrew woli autora traktowany przez krytyków jako kontynuacja Pythonowskiej serii. W tym samym czasie, nie przerywając współpracy z Pythonami, zaczął formować kolejny scenariusz, który miał przeobrazić się w Brazil. Nie mogąc jednak zdobyć funduszy na realizację projektu, postanowił stworzyć film przeznaczony dla dzieci. Bandyci czasu odnieśli duży sukces w Stanach Zjednoczonych, co pomogło pozyskać zainteresowanie producentów dopracowanym już scenariuszem sztandarowego filmu Gilliama. Był to początek legendarnych zmagań reżysera z kolejnymi szefami produkcji. Po pokazach w Wielkiej Brytanii Brazil został uznany przez Universal Pictures za film trudny do sprzedania; zażądano cięć, na które Gilliam nie mógł się zgodzić. Po ponad rocznych przepychankach (ukazanych w dokumencie The Battle of Brazil) film doczekał się premiery w Stanach, choć do dziś funkcjonuje w pięciu różnych wersjach montażowych.
Pech towarzyszył reżyserowi także przy realizacji kolejnego filmu. Spektakularne Przygody barona Munchausena ze względu na opóźnienia w produkcji, problemy prawne i splot nieszczęśliwych wydarzeń znacznie przekroczyły zaplanowany budżet – stając się jednym z najdroższych filmów w ówczesnej historii – co przyczyniło się do ukształtowania wizerunku Gilliama jako nieobliczalnego reżysera o szalonej fantazji. Taka reputacja nie pomagała w realizacji kolejnych projektów. Twórca postanowił więc złamać wszystkie swoje dotychczasowe zasady i podjąć się nakręcenia filmu w hollywoodzkim systemie studyjnym, na podstawie cudzego scenariusza oraz osadzonego w Ameryce. Tak powstał Fisher King, nowojorska baśń z gwiazdorską obsadą, która doczekała się weneckiego Srebrnego Lwa za reżyserię, trzech nominacji i dwóch aktorskich Złotych Globów oraz kilku nominacji do Oscara i statuetki dla Mercedes Ruehl.
Dwie oscarowe nominacje i duże uznanie publiczności zdobyło także oparte na konwencji science fiction 12 małp. Powodzenie dwóch amerykańskich filmów poprawiło pozycję Gilliama w Hollywood. Niedługo później otrzymał propozycję wyreżyserowania Las Vegas Parano, adaptacji słynnej powieści Huntera S. Thompsona z 1971 roku, w której wystąpili – zaangażowani do projektu już wcześniej – Johnny Depp i Benicio del Toro. Ten pierwszy miał również dołączyć do obsady długo planowanego Człowieka, który zabił Don Kichota, którego jednak nie udało się zrealizować. Spektakularne niepowodzenie tego filmu zostało uwiecznione w dokumencie z planu pt. Zgubiony w La Manchy.
Gilliamowi udało się powrócić z produkcją filmu do Europy dopiero przy realizacji Nieustraszonych braci Grimm. W wyniku sporu o ostateczną formę filmu z producentem Harveyem Weinsteinem Gilliam porzucił projekt na sześć miesięcy, by pojechać do Stanów i nakręcić Krainę traw. Oba filmy miały premierę w tym samym roku, przy czym ten drugi, choć zyskał większe niż Bracia uznanie krytyków, nie zajął wysokiej pozycji w box office. Kolejna produkcja reżysera także napotkała na problemy, z których najbardziej druzgocącym była śmierć z przedawkowania leków odtwórcy jednej z głównych ról – Heatha Ledgera. Gilliam zdecydował się jednak ukończyć film. Parnassus – człowiek, który oszukał diabła, w którym po raz pierwszy na szeroką skalę wykorzystał animację komputerową, otrzymał za scenografię, kostiumy i efekty wizualne wiele nominacji do nagród filmowych, w tym dwie do Oscara.
Listę ukończonych filmów Gilliama uzupełnia równie znaczący spis projektów, których nigdy nie udało mu się doprowadzić do realizacji – z powodu braku pieniędzy, napiętych harmonogramów aktorów, trudności realizacyjnych i różnego rodzaju katastrof losowych. Oprócz porzuconego w najbardziej zaawansowanej fazie Don Kichota, znajdują się tu między innymi: Bandyci czasu 2 i The Defective Detective (z Nicolasem Cage’em) na podstawie scenariuszy współtworzonych z, odpowiednio, Charlesem McKeownem i Richardem LaGravenese’em oraz ekranizacje: Gormenghast Mervyna Peake’a, Strażników – powieści graficznej Alana Moore’a i Dave’a Gibbonsa, Autostopem przez galaktykę Douglasa Adamsa, Quasimodo Victora Hugo (z Gerardem Depardieu), Opowieści o dwóch miastach Charlesa Dickensa (z Melem Gibsonem, który wolał jednak Braveheart) i powieści Dobry omen Terry’ego Pratchetta i Neila Gaimana. W 2010 roku Gilliam podjął kolejną próbę realizacji Człowieka, który zabił Don Kichota (tym razem z Robertem Duvallem i Evanem McGregorem w rolach głównych), ale po raz kolejny musiał odstąpić od produkcji. Wśród jego najnowszych projektów – oprócz kręconych na zlecenie filmów krótkometrażowych – znalazła się opera Potępienie Fausta Hectora Berlioza w angielskiej Operze Narodowej.
(tekst: Jagoda Murczyńska)
Filmografia:
Reżyseria
1968 – Storytime – animowany (krótkometrażowy)
1974 – The Miracle of Flight – animowany (krótkometrażowy)
1975 – Monty Python i Święty Graal Monty Python and the Holy Grail (współreżyseria z Terrym Jonesem)
1977 – Jabberwocky
1979 – Żywot Briana Life of Brian (reżyseria sekwencji specjalnych m.in. sekwencja z kosmitami czy scena z trzema królami)
1981 – Bandyci czasu Time Bandits
1983 – Sens życia według Monty Pythona Monty Python's The Meaning of Life (reżyseria sekwencji specjalnych m.in. The Crimson Permanent Assurance)
1985 – Brazil
1988 – Przygody barona Munchausena The Adventures of Baron Munchausen
1991 – Fisher King The Fisher King
1995 – 12 małp Twelve Monkeys
1999 – Las Vegas Parano Fear and Loathing in Las Vegas
2005 – Nieustraszeni bracia Grimm The Brothers Grimm
2005 – Kraina traw Tideland
2009 – Parnassus: Człowiek, który oszukał diabła The Imaginarium of Doctor Parnassus
2010 – The Man Who Killed Don Quixote
Scenariusz:
1977 – Jabberwocky
1981 – Bandyci czasu Time Bandits
1985 – Brazil
1988 – Przygody barona Munchausena The Adventures of Baron Munchausen
1999 – Las Vegas Parano Fear and Loathing in Las Vegas
2005 – Kraina traw Tideland
Aktor:
1976 – Pleasure at Her Majesty's ...różne role
1977 – Jabberwocky ...jako Człowiek z kamieniem
1985 – Brazil ...jako Człowiek palący papierosy w Shang-ri La Towers (rola niekredytowana)
1985 – What is Brazil? ...jako on sam
1985 – Szpiedzy tacy jak my Spies Like Us ...jako Dr Imhaus
1988 – Przygody barona Munchausena The Adventures of Baron Munchausen ...jako Irytujący śpiewak (rola niekredytowana)
2002 – Zagubiony w La Manchy Lost in La Mancha ...jako on sam
Animacje:
1967 – Prosimy nie regulować odbiorników Do Not Adjust Your Set – serial TV
1968 – Storytime – animowany (krótkometrażowy)
1968 – Mamy sposoby, by was rozśmieszyć We Have Ways of Making You Laugh – serial TV
1969 – 1974 – Latający cyrk Monty Pythona Monty Python's Flying Circus – serial TV
1970 – Krzyk Banshee Cry of the Banshee (animowana czołówka filmu)
1971 – Monty Python's Fliegender Zirkus (2 odcinki)
1971 – A teraz coś z zupełnie innej beczki And Now for Something Completely Different
1971 – The Marty Feldman Comedy Machine – serial TV
1974 – The Miracle of Flight – animowany (krótkometrażowy)
1975 – Monty Python i Święty Graal Monty Python and the Holy Grail
1979 – Żywot Briana Life of Brian (animowana czołówka filmu)
1983 – Sens życia według Monty Pythona Monty Python's The Meaning of Life
1989 – Skeczu z papugą nie będzie Parrot Sketch Not Included – film TV
komentarze
reklama
