Gombrowicz i walka płci
Redakcja działu Literatura (19.02.2010 14:32)
Nakładem Europejskiego Centrum Edukacyjnego ukazała się książka "Płeć jako agrafka. O twórczości Witolda Gombrowicza" autorstwa młodej badaczki literatury, Moniki Bolach.
Książka zawiera badania dotyczące dzieł Witolda Gombrowicza, przeprowadzone z perspektywy gender. W odczytaniu, jakie proponuje autorka, twórczość Gombrowicza staje się polem walki płci kulturowej i biologicznej, a w końcu miejscem bolesnego wyzwolenia podmiotu z płci. Możliwość wolności odkryta zostaje w obnażeniu ułudy tkwiącej w przekonaniu o stabilności własnej tożsamości. Nowatorstwo spojrzenia pozwala odnaleźć w kanonicznych już utworach świeżość pierwszych interpretacji odkrywanego dopiero/na nowo Gombrowicza. Stanowi jednocześnie głos w dyskusji na temat poszukiwania miejsca dla własnego 'ja' nieuwikłanego w kolonizatorskie dookreślenia języków naukowych.
Profesor Maria Janion, niekwestionowany autorytet w tej dziedzinie, pisze:
Autorka dostrzega emancypacyjny potencjał myśli Gombrowicza w świadomości odgrywanych ról i dystansie do obowiązujących form, co nie jest nowością. [...] Rozprawa wyróżnia się dostrzeżeniem nowej problematyki w działach pisarza i nowym sposobem jej ujęcia – z perspektywy gender, a zwłaszcza konstruktywizmu spod znaku Judith Butler. Dotychczas brak było książki, która poruszałaby kompleksowo te właśnie zagadnienia w pismach Gombrowicza.
„Płeć jako agrafka” zaprasza do dyskusji, pokazuje bardzo trafnie kontrowersyjne elementy w znanych odczytaniach Gombrowicza. Słowem, jest to oczytanie błyskotliwe, mądre i znakomicie rokujące talentowi autorki – dodaje doktor Piotr Łuszczykiewicz.
Sama badaczka deklaruje, że czytanie działa Gombrowicza było rodzajem peregrynacji, która nie tyle doprowadzić miała do ‘ziemi świętej’, a raczej służyła odkryciu ‘czarnego lądu’ tkwiącego w tym pisarstwie.
Monika Bolach - Urodziła się w 1984 roku. Absolwentka Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, słuchaczka Podyplomowych Gender Studies im. Marii Konopnickiej i Marii Dulębianki w Instytucie Badań Literackich Państwowej Akademii Nauk. Autorka rozprawy Znacząca nieobecność – poszukiwanie kobiecego podmiotu w polityce, która ukaże się niebawem w zbiorowym tomie Kobiety w polityce. W swoich badaniach zajmuje się problematyką konstruowania społeczno-kulturowej tożsamości płci, ukazanej w literaturze współczesnej i najnowszej.
"Płeć jako agrafka. O twórczości Witolda Gombrowicza" dostępna jest na stronie internetowej wydawnictwa, w wybranych księgarniach naukowych oraz w merlin.pl.
