INDEPENDENT.PL - polska kultura niezależna

Druga edycja lubelskiego festiwal literackiego "Miasto poezji" potrwa od 25 maja – 29 maja 2009.

Poezja wyraziście i w sposób znaczący wpisuje się w kulturowy charakter Lublina, co czyni nasze miasto miejscem wyjątkowym na mapie Polski. Z Lublinem związanych było wielu ważnych, nierzadko bardzo wybitnych poetów – jak Kochanowski, Rej, Klonowic, Krasicki, Koźmian, Pol, Arnsztajnowa, Łobodowski, Czechowicz, Kamieńska, Hartwig, Stachura, Tkaczyszyn-Dycki, Świetlicki. Tutaj mieszkają poeci współtworzący panoramę polskiej poezji współczesnej: Fert, Wierzbicki, Ostrowska, Niewiadomski. Lublin jest też miejscem intensywnego namysłu nad poezją – zarówno naukowego (na obu Uniwersytetach), jak i krytycznoliterackiego (tutaj ukazują się ważne, w dużej mierze poświęcone poezji, pisma literackie: „Kresy” i „Akcent”, a także artystycznego (poezja często była i jest inspiracją oraz materiałem, na którym pracują artyści lubelskich teatrów i lubelscy plastycy).

Najważniejszym dla naszego miasta poetą jest Józef Czechowicz. To właśnie on – jeden z najwybitniejszych poetów polszczyzny – w swoim poetyckim dziele wydobył i pokazał niezwykłość Lublina. On też nazywał Lublin „miastem poetów” (podobnie czyni Wacław Gralewski w Stalowej tęczy i Tadeusz Kłak w tytule swojej książki, Miasto poetów, poświęconej lubelskim poetom okresu międzywojennego). Dlatego też poetycką legendę Czechowicza czynimy punktem wyjścia dla myślenia o Lublinie, jako o „mieście poezji”.

Zakładamy, że „Miasto poezji” odwiedzą najwybitniejsi poeci wszystkich pokoleń oraz cenieni krytycy i badacze poezji. Planujemy też szereg działań, które obecność poezji w przestrzeni publicznej uczynią jednym z charakterystycznych rysów miasta. W naszym przekonaniu atutem przedsięwzięcia jest, po pierwsze, ścisłe powiązanie składających się na „Miasto poezji” wydarzeń z unikalnym kulturowym kolorytem Lublina; po drugie: leżący u podstaw projektu nowoczesny sposób myślenia o obecności poezji we współczesnym świecie i o jej miejscu w życiu społecznym (zależy nam zwłaszcza na przełamaniu obiegowego przeświadczenia, że poezja jest sztuką wyłącznie elitarną).

Sądzimy, że szczególnym walorem festiwalu – wyróżniającym go w skali Europy – będą nowatorskie formy wprowadzania poezji w przestrzeń miasta, twórczego oddziaływania na świadomość i wyobraźnię jego mieszkańców, a co za tym idzie budowania ważnego wątku tożsamości Lublina jako miasta żywej obecności i żywego oddziaływania sztuki. Mieszkańcom Lublina (i Lubelszczyzny) chcemy dać poczucie, że żyją w mieście (i regionie), z którego nie trzeba wyjeżdżać, żeby móc uczestniczyć w doniosłych wydarzeniach kulturalnych, że można je kreować w Lublinie, i że mogą to być wydarzenia ważne nie tylko w perspektywie regionalnej, ale też ogólnopolskiej i europejskiej. Czyniąc z Lublina „Miasto poezji”, chcemy zwłaszcza u młodych ludzi wyzwolić odwagę wyobraźni i twórczej myśli, bez której miasta wraz z okalającymi je regionami skazane są na jałowienie i marginalizację.

Mamy nadzieję, że współgospodarzami „Miasta poezji” poczują się szczególnie przedstawiciele władz samorządowych, lokalni politycy oraz dziennikarze lubelskich mediów, a więc ci wszyscy, którzy mają w swoich rękach teraźniejszość i przyszłość Lublina.

Wierzymy, że „Miasto poezji” w kolejnych latach rozbudowywane i unowocześniane stanie się ważnym miejscem na kulturowej mapie Polski (i Europy), a tym samym będzie mocnym argumentem w staraniach Lublina o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016.

WSTĘPNY PROGRAM:

Przestrzenie Miasta Poezji

Siłą Festiwalu może stać się otwarcie na zupełnie nowe przestrzenie. Chodzi tu zarówno o tzw. przestrzeń publiczną, przez którą w ciągu każdego dnia przepływają tysiące ludzi (świątynie, ulice, place, przystanki autobusowe, środki lokomocji, biblioteki, kawiarnie, dworzec PKP, szkoły, szpitale, domy opieki społecznej, centra handlowe, hipermarkety, wnętrze trolejbusu), ale też o przestrzeń prywatną (mieszkania).

Przestrzeń prywatna w Mieście Poezji /Mieszkania Miasta Poezji/

Otwarcie się na przestrzeń prywatną i wkomponowanie jej w Festiwal pozwala na jego współtworzenie przez każdego zainteresowanego tym mieszkańca miasta. Tak więc duża część zdarzeń festiwalowych odbędzie się w prywatnych mieszkaniach, których gospodarze wyrażą na to zgodę.
Włączenie przestrzeni prywatnej w ramy ideowe i programowe Festiwalu powoduje, że powstaje jakościowo zupełnie nowy model zdarzenia kulturalnego. W tym „uspołecznionym” modelu Festiwalu jego współtwórcami i animatorami stają się również ci, którzy decydują się na udostępnienie swojego prywatnego mieszkania i wykreowania w nim nawet najprostszego „wydarzenia”. W czasie tych spotkań ich uczestnicy będą mogli czytać swoje ulubione wiersze, opowiadać o swojej fascynacji poezją czy też konkretnym poetą. W niektórych z tych spotkań wezmą udział zaproszeni poeci.
Podkreślmy, że uczestnikami takich „wydarzeń” mają być w dużej mierze znajomi i przyjaciele, ale z zachowaniem otwartości na przyjście do mieszkania również innych osób. Wszystkie prywatne adresy spotkań zostaną wpisane w „Książkę Adresową Miasta Poezji”.

Skrzydlate trolejbusy na Festiwalu „Lublin. Miasto Poezji”

Sama forma Festiwalu, sposób ułożenia programu i jego znak rozpoznawczy odwołuje się do organicznie wrośniętego w przestrzeń miasta widoku jadącego jego ulicami trolejbusu. Trolejbus stał się integralną częścią krajobrazu Lublina, rzuca się w oczy już przy pobieżnym spojrzeniu na miasto. Większość osób kojarzy sobie nasze miasto właśnie z trolejbusem.
Kilkudniowy program Festiwalu zostanie ułożony tak jakby to był rozkład jazdy na jednej z tras linii trolejbusowej. Na trasie tej linii – programu będzie oczywiście pierwszy i ostatni przystanek (początek i koniec Festiwalu) a między nimi dziesiątki innych „przystanków poezji”, którymi będą konkretne wydarzenia.
Jeden z trolejbusów – specjalnie oznakowany, będzie towarzyszył całemu Festiwalowi jako specjalny i bardzo charakterystyczny obiekt. Tak więc zobaczymy go w czasie trwania imprezy na kilku przystankach MPK zamienionych na trzy/cztery godziny w „Przystanki Poezji”. Przestrzeń trolejbusu będzie wtedy również częścią tego „Przystanku”.

Poezja w ruchu

Dwa lub trzy razy w ciągu każdego Festiwalowego dnia można będzie przejechać trolejbusem „Miasta Poezji” jedną z tras (bez zatrzymywania się) słuchając wierszy i oglądając miasto.

Miasto Poezji – komunikacja

W przypadku każdego miasta bardzo ważnym elementem spajającym je w całość jest szeroko rozumiana komunikacja. Chodzi tu zarówno o ulice, chodniki, samochody jak też o pocztę, radio, telewizję, gazety, internet. Jednym słowem miasto żyje w gąszczu różnego rodzaju sieci. Podobnie jest z „Miastem Poezji” – dlatego wiele działań i obiektów związanych z Miastem Poezji odnosi się do szeroko rozumianej komunikacji.

Gdzie szukać Miasta Poezji

Miasto Poezji będzie mieć, obok istnienia duchowego, również materialne atrybuty swojego istnienia, takie jak Poczta „Miasta Poezji” z własnymi znaczkami i stemplami, gazetą, radiem i telewizją internetową. Wydawane też mogą być dla uczestników specjalne Paszporty „Miasta Poezji”. Innymi materialnymi przejawami Miasta Poezji będą Ślady „Miasta Poezji”.

Poczta „Miasta poezji”

W ramach Festiwalu działać będzie Poczta „Miasta Poezji”. Przez cały czas trwania kolejnych wydarzeń grupa „Posłańców Miasta Poezji”, w specjalnie zaprojektowanych ubraniach, będzie rozdawać mieszkańcom miasta zaproszenia do brania udziału w Festiwalu oraz tysiące wierszy w formie listów lub kart pocztowych. Będą działały „urzędy” pocztowe „Miasta Poezji”, w których będzie można podstemplować otrzymany list lub kartkę pocztową specjalnym , okolicznościowym stemplem. Będzie też można przez ten „Urząd pocztowy” wysłać swoje wiersze do „Miasta Poezji”.

Ślady Miasta Poezji

Artyści będą tworzyć instalacje - obiekty poświęcone konkretnym wierszom i poetom. Będą one ożywiały przez okres trwania Festiwalu przestrzeń miasta – jego place, podwórka, ulice, galerie. Będą śladami tego, że „Miasto Poezji” żyje. Ważną rolę będą pełnić tu papierowe ślady poezji (m. in. vlepki). Na chodnikach i placach miasta będą naklejane różnej wielkości kartki komponowane jako „książki artystyczne”. Będą to „książki” ulegające po jakimś czasie zniszczeniu (pogoda, zadeptywanie, sprzątanie).

Przystanki MPK

Szczególnym miejscem artystycznych zdarzeń (6 – 8 razy w ciągu Festiwalu) będą pełnić przystanki MPK, zamienione na 2 – 3 godziny w przystanki poezji.

„Podróże między wierszami” – spotkanie z poetami w przestrzeni miasta

Każde spotkanie z poetą i jego wierszami będzie miało podobną formę. Miejscem tego spotkania będzie specjalnie wybrana i zakomponowana przestrzeń miasta. „Podróż między wierszami” będzie przechodzeniem razem z poetą między wierszami wypisanymi, (wyklejonymi) na chodniku, placu, ulicy czy też na ścianie budynku. Powstanie w ten sposób rodzaj książki artystycznej, do której „wnętrza” wchodzą wraz z autorem wierszy jego uczestnicy. Oczywiście poeta każdy z wierszy będzie komentował. On też dokona wyboru wierszy.

Miniatura poetycka dla Lublina (fraszka, epigramat, haiku)

Proponujemy mieszkańcom Lublina wzięcie udziału w projekcie „Miniatury poetyckie dla Lublina”. Wystarczy napisać miniaturkę poetycką odnoszące się do naszego miasta. Chcemy, aby używając tej krótkiej formy poetyckiej, mieszkańcy Lublina zawarli w niej swoją refleksję nad przestrzenią miasta czy też utrwalili w niej osobliwe chwile, często proste, pozornie błahe. „Lubelskie miniatury poetyckie” będą prezentowane w przestrzeni miasta np. w witrynach sklepowych, ale też w miejscach, z którymi są związane. W internecie powstanie również przewodnik po miejscach odnoszących się do konkretnych miniatur.

Społeczny wymiar „Miasta Poezji”

Bardzo istotnym rysem Miasta Poezji będzie cały szereg działań społecznych dziejących się w szczególnych miejscach, które są jakby na marginesie życia miasta. Będą to głównie szpitale i domy opieki społecznej. Odbędą się również spotkania w szkołach poświęcone zagadnieniu, dlaczego poezja wciąż jest ważna w naszym życiu. Będą to prywatne świadectwa osób zaproszonych do wzięcia udziału w takich spotkaniach.

Obiekty Miasta Poezji:
Trolejbus
Stół
Walizki
Przenośna drukarnia z szablonami liter i wierszy
Krzesła
Książka artystyczna
Radio „Miasto Poezji”
Szafa Miasta Poezji
Szafa grająca

Tomasz Pietrasiewicz


NA WSZYSTKIE FESTIWALOWE WYDARZENIA WSTĘP WOLNY


========================

Organizatorzy: Instytut Filologii Polskiej KUL, Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN", Restauracja "Orient Express".

WWW: www.miastopoezji.pl