INDEPENDENT.PL - polska kultura niezależna

Na razie nie ma wpisów na blogu

Na razie nie ma żadnych znajomych

Na razie nie ma żadnych aktualnych wydarzeń

Na razie nie należy do żadnych grup

Jerzy Panek (1918-2001), krakowski grafik, malarz i rysownik obdarzony ogromną intuicją artystyczną i niezrównaną umiejętnością stworzenia oryginalnego, trafnego przekazu.
 
Rozpoczęte w 1937 w Państwowym Instytucie Sztuk Plastycznych w Krakowie studia graficzne Panek kontynuował w czasie wojny w Staadtliche Kunstgewerbeschule, następnie uczył się na Wydziale Malarstwa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych (1945–1948), gdzie uzyskał dyplom w 1955. Z krakowską uczelnią był także krótko związany jako wykładowca malarstwa (1967/1968).
 
Za swą podstawową dyscyplinę artysta obrał jednak nie malarstwo, lecz grafikę, w ramach której uprawiał głównie drzeworyt wzdłużny, czarno-biały. W czasie swej ponad trzydziestoletniej pracy drzeworytniczej zrealizował blisko 600 grafik, równocześnie malując obrazy olejne oraz tworząc tysiące rysunków. Motywy czerpał z najbliższego otoczenia: wykonywał autoportrety oraz portrety bliskich i znajomych, utrwalał wizerunki ulubionych zwierząt, niekiedy z plenerów przywoził widoki okolic i starej architektury. Często swe grafiki łączył w cykle tematyczne; największym – bo liczącym około stu prac – był cykl głów zainspirowany Boską Komedią Dantego.
  
Na graficzną twórczość Jerzego Panka silnie oddziałała podróż do Chin (1956), w czasie której zetknął się z tradycyjnym chińskim drzeworytem, potwierdzającym kierunek jego indywidualnych, samodzielnych poszukiwań zarówno formalnych, jak i wyrazowych. Wkrótce wykształcił własny, łatwo rozpoznawalny i niepowtarzalny styl, charakteryzujący się rezygnacją z anegdoty, uproszczoną, syntetyczną, zróżnicowaną niemal w każdej pracy formą, dającą nie tyle wizerunki rzeczy, ile ich znaki. Pasja artysty do drewna i specjalne traktowanie obrabianej deski dawały w efekcie niemal samodzielne dzieła sztuki, jakimi były jego drewniane matryce. Ostatnie swe deski drzeworytnicze, powstałe w 1983, traktował zresztą właśnie jako prace rzeźbiarskie, pozostawiając je nietknięte farbą drukarską.

Jerzy Panek tworzył grafikę świeżą i szczerą, sugestywną i ekspresyjną, ujawniającą wielką wrażliwość pokrywaną często dobroduszną ironią. Takie same cechy odnaleźć można w jego pracach malarskich i rysunkowych, w których zdradzał ogromny temperament i swobodę, bowiem jako twórca funkcjonował z powodzeniem i bez wewnętrznych sprzeczności w dwóch światach: obszarze czarno-białej, najczęściej linearnej grafiki i świecie barwnych, fakturalnych plam swych obrazów.
 
Choć cieszył się wielkim uznaniem i sympatią środowiska artystycznego
i krytycznego, o czym świadczyły liczne, nie tylko polskie honory i nagrody – miał niewiele wystaw indywidualnych. Główną przyczyną był fakt, iż artysta czas konieczny do przygotowania ekspozycji uznawał za stracony dla własnej twórczości, traktowanej przez niego jako główna życiowa misja.