Tytuł: Iluzjonista



„Iluzjonista” (L’illusioniste) jest animowanym filmem wyreżyserowanym przez Sylvaina Chometa. Film oparty jest na nigdy niezrealizowanym scenariuszu,
napisanym w 1956 r. przez znanego francuskiego aktora, mima i reżysera Jacquesa Tati. Miał on być odpowiedzią aktora, na wstyd związany z porzuceniem dziecka i zaznaczyć publicznie jego istnienie. Scenariusz był wręcz osobistą wiadomością do córki napisaną przez Tatiego. Współscenarzystą powstałego pomiędzy scenariuszami do filmów „Mój wujaszek” a „Playtime” tekstu, był długoletni współpracownik Henri Marquet.

Tati porzucił swoją najstarszą córkę, Helgę Marie-Jeanne Schiel, kiedy ta była
jeszcze niemowlęciem. Skazało go to w owym czasie, na potępienie w środowisku artystów musicalowych, gdyż jak głosi plotka, zmusił także matkę Helgi do podpisania papieru, w którym zrzekła się ona jakichkolwiek roszczeń wobec ojca dziecka. Nigdy także nie dążył do spotkania ze swoją najstarszą córką. To, że nie została ona wspomniana w żadnej dedykacji odnośnie filmu spotkało się z wielką dezaprobatą jej bliskich i rozpoczęło spór opisywany w prasie. Oskarżono Chometa o wyrzucenie poza nawias filmu całego wydźwięku historii rozbitej rodziny. Chomet twierdził natomiast, że Tati napisał swój scenariusz dla córki Sophie Tatischeff, ponieważ miał poczucie winy z powodu częstych podróży, które uniemożliwiły mu spędzanie z nią czasu.
W wywiadzie z czerwca 2010 r., którego udzielił „The National” Chomet wyrażał się o sytuacji następująco: „W pełni rozumiem dlaczego on (Jaques Tati) tego nie nakręcił (Iuzjonisty). To było dla niego zbyt osobiste i mówiło o rzeczach, które znał zbyt dobrze, woląc je skryć za postacią pana Hulot”.
W oryginale scenariusza Tati umieścił miejsce akcji w Czechosłowacji, lecz Sylvain
Chomet zmienił je na Szkocję późnych lat 50-tych.



Opis filmu

Historia rozgrywa się w Edynburgu lat 50-tych XX wieku. Głównym bohaterem jest iluzjonista przedstawiający się na plakatach, jako Tatischeff (oryginalne nazwisko Tatiego) - animowana wersja samego Jacquesa Tati, stworzona przez Laurenta Kirchera. Film przedstawia historię starzejącego się artysty music-hallowego, którego paryska kariera dobiegła końca. Zmuszony jest więc podróżować bez przerwy pomiędzy miastami i wsiami, aby prezentować swój numer magiczny w podrzędnych barach i parkach. Udaje się w związku z tym na Wyspy Brytyjskie, gdzie jego sztuka nie wytrzymuje porównania z nową modą na zespoły typu „The Britoons”. Kieruje się więc do prowincjonalnej Szkocji, do której nie dotarła jeszcze wielkomiejska kultura z nowymi artystami sceny muzycznej.

Spotyka tam na swojej drodze młodą dziewczynę – Alice, która posiadając w sobie zachwyt i naiwność dziecka, całkowicie wierzy w jego sztuczki uważając je za prawdziwą magię. Iluzjonista czując ponownie misję uprawianego zawodu, zaczyna starać się w swoich występach, aby ją uszczęśliwić. A ona obdarza go coraz większym zachwytem. Oboje przeprowadzają się razem do Edynburga, gdzie magik obdarowuje Alice drobiazgami, za każdym razem udając, ze je wyczarowuje.

Obserwujemy przebudzenie dziewczyny z miejscowego kopciuszka w pięknego
łabędzia. W momencie, kiedy na ich drodze staje uczucie iluzjonista wycofuje się
pozostawiając dziewczynie drobną sumę oraz wiadomość, że to co robił to były tylko sztuczki. Za słowami reżysera: „to nie jest romans, to bardziej relacja, jak pomiędzy ojcem a córką”.




Zapowiedź Chometa przed czytaniem scenariusza w 2006 r. w London Film School „Wielki francuski komik Jacques Tati napisał scenariusz „Iluzjonisty” mając zamiar zrobić go razem z córką”. Skatalogowany w archiwum Centre National de la Cinematographie, w budzącej tece „Film Tati numer 4”, scenariusz wpadł w ręce Chometa przypadkiem, dzięki spadkobiercom spuścizny po Tatim – Jerome Deschamps i Macha Makeieff. Jednakże początkiem tej historii był wpływ Tatiego na rozwój artystyczny Chomąta, który reżyser często podkreślał. Chomet zgłosił się do spadkobierców po zgodę na wykorzystanie fragmentu filmu Tatiego „Dzień świąteczny” (jest to fragment, który tytułowe trio ogląda w telewizji) i w ten sposób dowiedział się o nigdy niepublikowanym scenariuszu.

Sam Chomet powiedział, że najmłodsza córka Tatiego, Sophie Tatischeff, sugerowała zawsze aby nakręcono go jako film animowany. Nie chciała ona, aby jej ojca grał aktor. Sophie Tatischeff zdążyła udzielić Chometowi zgody na ekranizację jeszcze przed premierą „Tria z Belleville” (zmarła 27.10.2001, dwa lata przed francuską premierą „Tria z Belleville” -11.06.2003).

Film został zrobiony w Edynburskim studio Chometa Django Films, przez
międzynarodową grupę artystów animacji. Koszt w wysokości 10 milionów funtów został pokryty przez Pathe Pictures. W lutym 2010 r. na konferencji prasowej Chomet przyznał jednak, że koszty wzrosły do 13 mln funtów. „The Herald” napisał, że w produkcję zaangażowanych było 180 artystów, spośród których 80 pracowało wcześniej przy „Trio z Belleville”. W „The Scotsman” Chomet nadmienił jednakże, że przy produkcji pracowało aż 300 ludzi i 80 animatorów. Film był animowany głównie w szkockich studiach w Edynburgu (Django Film) i Dundee (ink.digital), z późniejszymi animacjami wykonanymi w studiach w Paryżu i Londynie. Ok. 5% prac wykonanych zostało w Korei Płd. (proces generowania klatek pośrednich, czyszczenie).

Pierwsze ujęcia filmu zostały pokazane na festiwalu w Cannes w 2008 r. W styczniu 2010 r. ogłoszono, że premiera filmu będzie miała miejsce na festiwalu w Berlinie w lutym. Film otwierał Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Edynburgu 16.06.2010 r. Pathe Pictures dystrybuowało film na ekrany francuskich i brytyjskich kin, dystrybucją w innych krajach zajmowały się: Japonia (Klockworx), Włochy (Cinema 11), Grecja (Nutopia), USA (Sony Pictures Classics), Benelux (Paradiso), Rosja i Bliski Wschód (Phars Film). Pierwszy oficjalny transfer filmu powstał w Rosji i został wypuszczony 13.03.2010. Film wszedł do kin we Francji 16.05.2010.




Scenariusz oryginalny: Jacques Tati
Adaptacja i reżyseria: Sylvain Chomet
Pierwszy asystent reżysera: Paul Dutton
Dyrektor artystyczny: Bjarne Hansen
Nadzór techniczny: Campbell McAllistair
Dźwięk: Jean Goudier
Scenografia: Isobel Stenhouse, Bjørn-Erik Aschim
Scenografia kolorowa: Anne Hofmann, Marcin Lichowski
Muzyka: Sylvain Chomet
Dyrygent: Terry Davis
Efekty specjalne 2D: Olivier Malric
Montaż: Sylvain Chomet



Independent.pl jest patronem medialnym tego filmu

Dystrybutor: Hagi Film



Data wydania: 2010-11-26