Autorka: Judith Rich Harris
Tytuł: Każdy inny. O naturze ludzi i niepowtarzalności człowieka



Najlepsza książka roku 2006 w kategorii „Nauka i technika” według czasopisma „Library Journal”.

W swojej najnowszej książce Judith Rich Harris stara się udzielić odpowiedzi na jedno z najważniejszych pytań, nurtujących człowieka od początku jego istnienia - dlaczego każdy z nas jest inny?

Ludzka indywidualność wciąż pozostaje tajemnicą. Współczesne teorie osobowości (i jej rozwoju) nie wyjaśniają, dlaczego na całym świecie nie ma dwóch jednakowych osób, ani dlaczego ludzie różnią się między sobą w taki, a nie inny sposób. Nawet bliźnięta jednojajowe dorastające w tym samym domu różnią się pod względem osobowości i zachowania. Interesujące różnice między ludźmi nie są uwarunkowane przez geny ani przez żaden z innych czynników, które najszybciej przychodzą do głowy na widok słowa „osobowość”. To dlatego ludzka indywidualność wciąż pozostaje tajemnicą. Książka Harris to – jak sama pisze – naukowa powieść detektywistyczna. Jej celem jest rozwiązanie tej zagadki.


Wyjątki z recenzji:

„To znakomita książka popularnonaukowa – bez wątpienia jedna z najlepszych, które ukazały się w 2006 roku. Autorka w olśniewającym stylu burzy ustalony porządek psychologii akademickiej, kwestionując podstawowe założenie, które przyjęto bez należytego sprawdzenia jego prawdziwości – pogląd, że wychowanie wywiera wpływ na osobowość. Czyni to w bardzo osobisty, przystępny sposób, odwołując się zarówno do badań naukowych, jak i do tradycyjnych powieści kryminalnych”.
- Martin O'Brien, Popular Science

„Uwielbiam prace Judith Harris, które są niczym powiew świeżego powietrza w dusznym pokoju. Czasami to niemal huragan, który obala dobrze znane założenia i niekwestionowane poglądy. To dlatego wielu ludzi woli jak najszybciej zamknąć okno. Otwórz okno i pozwól, aby ta książka otworzyła Ci oczy”.
- Carol Tavris, współautorka książki Błądzą wszyscy (ale nie ja)

„Każdy inny to kolejna wybuchowa książka autorstwa kobiety, która zmusiła świat do zmiany poglądów na temat tego, w jaki sposób stajemy się tym, kim jesteśmy. Wnikliwa wiedza naukowa Harris oraz nieodparta siła jej argumentacji czynią z tej publikacji lekturę obowiązkową dla psychologów; doskonały styl, poczucie humoru i niezwykła umiejętność opowiadania historii czynią z niej porywająca lekturę dla każdego”.
- Steven Pinker, autor książek Jak działa umysł oraz Tabula rasa. Spory o naturę ludzką



Przedmowa

Ludzka indywidualność wciąż pozostaje tajemnicą. Współczesne teorie osobowości (i rozwoju osobowości) nie wyjaśniają, dlaczego na całym świecie nie ma dwóch jednakowych osób, ani dlaczego ludzie różnią się między sobą w taki, a nie inny sposób. Nawet bliźnięta jednojajowe dorastające w tym samym domu różnią się pod względem osobowości i zachowania. Bliźnięta jednojajowe mają jednakowe geny, dlatego różnice między nimi nie mogą być genetyczne.
Interesujące różnice między ludźmi nie są uwarunkowane przez geny ani przez żaden z innych czynników, które prawdopodobnie przyszły Ci do głowy na widok słowa „osobowość”. To dlatego ludzka indywidualność wciąż pozostaje tajemnicą.
Moim celem w tej książce jest rozwiązanie owej zagadki. Można powiedzieć, że masz przed sobą naukową książkę detektywistyczną.
To doskonały moment na podjęcie tego wyzwania. Dzisiaj mam do dyspozycji narzędzia, których brakowało wcześniejszym teoretykom – w szczególności nowy model ludzkiego umysłu oparty na wynikach dociekań psychologów ewolucyjnych, takich jak Steven Pinker, Leda Cosmides i John Toby. Dzisiaj już wiemy, że umysł ludzki jest czymś więcej niż tylko złożonym organem – jest zbiorem złożonych organów, z których każdy służy do czegoś innego i działa według własnych reguł.
Jednak psychologia ewolucyjna nie jest jedynym narzędziem, z jakim przystępuję do tego przedsięwzięcia. Jako niezależna badaczka mogę bezkarnie lekceważyć granice terytorialne między dyscyplinami naukowymi i podążać wszędzie tam, dokąd zawiedzie mnie podjęty trop. W trakcie swoich poszukiwań zapuszczałam się na terytoria psychologii społecznej, psychologii rozwojowej, psycholingwistyki, neuronauki i genetyki behawioralnej. Znajdowałam użyteczne wskazówki w najbardziej nieprawdopodobnych miejscach – nawet w entomologii, nauce o owadach.
Żeby rozwikłać zagadkę, detektyw musi przeanalizować rozmaite rozwiązania i wyeliminować te, które się nie sprawdzają. Czuję się dobrze przygotowana do tego zadania – jestem niedowiarkiem gotowym zadawać najbardziej impertynenckie pytania. Kiedy jakiś nadęty nudziarz z długą listą tytułów naukowych mówi mi, że to i to jest prawdą, odpowiadam: „Pokaż mi dane empiryczne”. Już jako dziecko byłam zuchwała i sceptyczna, a doświadczenia ostatnich siedmiu lat – od publikacji książki Geny czy wychowanie – umocniły we mnie te cechy. Opowiem Ci i tę historię, ponieważ ma ona istotne znaczenie dla poszukiwań opisanych w tym tomie.
Nie chcę przez to powiedzieć, że moje doświadczenia z ostatnich siedmiu lat były w przeważającej części negatywne. Wprost przeciwnie. Chociaż problemy zdrowotne przez większość czasu nie pozwalały mi opuszczać domu, poznałam (przede wszystkim za pośrednictwem poczty elektronicznej) mnóstwo interesujących, otwartych ludzi. Przekonałam się, że długa lista tytułów naukowych przed nazwiskiem wcale nie musi oznaczać, że dana osoba jest nadętym nudziarzem.
To było siedem niezwykłych lat. Nie uwierzyłbyś, że osoba w mojej sytuacji – ktoś, kto już nie może podróżować ani chodzić na przyjęcia – może przeżywać tak wspaniały okres. Wszystko to dzięki temu, że podczas gdy ja utknęłam na zaścianku (w stanie New Jersey), książka Geny czy wychowanie podróżowała po całym świecie, przetłumaczona na piętnaście języków. E-maile, o których wspomniałam, nadchodziły nie tylko z różnych stron Stanów Zjednoczonych, ale także z takich zakątków świata, których nigdy nie widziałam i z pewnością nie zobaczę. Teraz mam okazję podziękować wszystkim tym, którzy dzielili się ze mną swoimi myślami i odczuciami.


Seria: Kontrowersje
Przekład: Agnieszka Nowak
Liczba stron: 500
Typ okładki: miękka ze skrzydełkami


Wydawca: Wydawnictwo Smak Słowa



Data wydania: 2010-03-01