Autorzy: Krzysztof Skiba, Jarosław Janiszewski, Paweł Konnak
Tytuł: Artyści, wariaci i anarchiści



„Ar­ty­ści, wa­ria­ci, anar­chi­ści” au­tor­stwa Pawła Kon­na­ka, Ja­ro­sła­wa Ja­ni­szew­skie­go i Krzysz­to­fa Skiby to nie­ko­mer­cyj­ne wy­daw­nic­two, po­świę­co­ne in­te­re­su­ją­cym zja­wi­skom z po­gra­ni­cza sztu­ki awan­gar­do­wej, nie­za­leż­nej mu­zy­ki roc­ko­wej i pod­zie­mia po­li­tycz­ne­go lat osiem­dzie­sią­tych XX wieku.

To zapis bez­kom­pro­mi­so­we­go buntu twór­ców pol­skie­go punk rocka, Po­ma­rań­czo­wej Al­ter­na­ty­wy, Ruchu Spo­łe­czeń­stwa Al­ter­na­tyw­ne­go i Tot-​Ar­tu. Bo­ga­ty zbiór fo­to­gra­fii i gra­fik oraz pełne pasji opo­wie­ści o de­kla­ra­cjach ide­owych, im­pre­zach, hap­pe­nin­gach i ma­ni­fe­sta­cjach skła­da­ją się na praw­dzi­we kom­pen­dium wie­dzy o kul­tu­rze, która wy­ro­sła z dą­że­nia do nie­za­leż­no­ści.

Bo­ga­to ilu­stro­wa­ny album za­wie­ra do­dat­ko­wo re­prin­ty 5 pla­ka­tów oraz płytę DVD z fil­mem „Riff” oraz słu­cho­wi­skiem na­gra­nym przez au­to­rów.


Krótko o autorach:

Krzysztof Skiba ur. w 1964, anarchista, działacz Pomarańczowej Alternatywy, kabareciarz, obecnie lider rockowej grupy Big Cyc.

Jarosław Janiszewski ur. w 1962, muzyk rockowy, autor tekstów, lider kilku zespołów, m.in. Bielizna, Czarno Czarni, Doktor Granat, Gremplina, konferansjer, performer, były dziennikarz radiowy.

Paweł Końjo Konnak ur. w 1966, performer, showman, komik, poeta (nominowany do nagrody Nike), autor filmów dokumentalnych.




Ze strony Skiby:

Alternatywny Gdańsk. Od lat wszyscy pchają się do kolejki tych, którzy obalili w Polsce komunizm. Wymienia się Solidarność, Wałęsę, Kuronia, kościół katolicki, Ronalda Reagana, a nawet muzykę rockową i krasnoludki. Do tej kolorowej gromadki książka „Artyści, wariaci, anarchiści” wydana nakładem narodowego Centrum Kultury dorzuca jeszcze całą galerię świrów.

Dzieje gdańskiej opozycji w latach 70/80 zostały dosyć dobrze udokumentowane i opisane. Wydano liczne albumy i laurki o „Solidarności”, wspomnienia o Wolnych Związkach Zawodowych, czy publikacje o Ruchu Młodej Polski. Tymczasem na marginesie tych uznanych i docenianych powszechnie formacji, w Gdańsku po 1980 roku zakiełkował też mały kwiatek anarchizmu. „Artyści, Wariaci, Anarchiści – opowieść o gdańskiej alternatywie lat 80-tych” to książka, która uzupełnia wiedzę na temat tych inicjatyw, które porwane wiatrem wolności poszybowały w kierunkach najmniej oczekiwanych.

Urodzone na gdańskim bruku Totart i RSA wpisują się barwny obraz miasta nieokiełznanego przez władzę. Czasem zabawne, a czasem dramatyczne historie z pogranicza polityki i sztuki, zarażone buntem i smarkaterią, zainfekowane konspiracją i czystym wygłupem pokazują jak młodzi ludzie w stanie wojennym próbowali być na przekór wszystkiemu.

Postulat bycia wolnym w zniewolonym kraju realizowano na różne sposoby. Totart buntował się przeciwko utartym kanonom estetycznym, grafomańskim schematom komuny i opozycji, tchórzliwym postawom „emigracji wewnętrznej”, przyzwyczajeniom akademickim i wtórnym poglądom na świat i życie. Zespoły rockowe z Gdańskiej Sceny Alternatywnej (m.in. Bielizna, Deadlock, Pancerne Rowery i wiele innych) zbudowały sobie życie obok systemu i stworzyły coś na kształt kolorowej, bikiniarskiej wyspy. Anarchiści z RSA rzucili wyzwanie militarnym filarom państwa nawołując do odmowy służby wojskowej i radykalizując nastroje polityczne ulicy.

W książce znajdziemy wiele nie znanych faktów z życia marginesu artystyczno-politycznego gdańskiego podziemia dekady Kiszczaka. Skandaliczne spektakle zakończone zakazami występów. Usuwanie z klubów. Niezależne koncerty. Demonstracje i happeningi. Walki z ZOMO i podziemne imprezy. Zloty, pikiety, protesty, balangi, podsłuchy i donosy. Alkohol, narkotyki i podziemne drukarnie. Raporty MO i SB.

Pierwsza w Polsce publikacja na temat prawdziwej alternatywy, gdy niezależność znaczyło coś więcej niż brudny riff na gitarze i hedonistyczną zabawę.

Napisana przez aktywnych uczestników sceny alternatywnej podziemnego Gdańska lat 80-tych – Pawła Konnaka (rozdział poświęcony grupie Totart „Tranzytoryjna formacja Totart w drodze do nieśmiertelności i wolności” ), Jarosława Janiszewskiego (część poświecona muzycznej scenie alternatywnej) oraz Krzysztofa Skibę (rozdział „Chusteczki do nosa” o anarchistach z Ruchu Społeczeństwa Alternatywnego i ruchu Wolność i Pokój).
/zdjęcie i tekst: www.krzysztofskiba.pl/newsy.htm/

Wydawca: Narodowe Centrum Kultury



Data wydania: 2011-01-10