Tytuł: Szwejk
Teatr: Teatr Polski
Autor: Jaroslav Hašek



Powieść o dzielnym żołnierzu Józefie Szwejku w czasie pierwszej wojny światowej, której pierwszy tom Jaroslav Hašek opublikował w 1921 roku pełni w kulturze czeskiej funkcje podobną, jak Pan Tadeusz w naszej. Labirynt jego anegdot i opowiadań składa się na wizerunek sprytnego prostaczka, który wplątany bez własnej woli w wir historii, potrafi się w nim całkiem zgrabnie poruszać. I walczy, za pomocą pozornego idiotyzmu, z wojną samą i z instytucjami dążącego do omnipotencji państwa, ratując swój mały świat "tuningowanych" piesków, gospody U Kalicha i prostych przyjemności.

Odczytuje się jego historię na dwa sposoby: albo jako ostrą satyrę
antywojenną, albo jako (mimowolny) hołd złożony monarchii Franciszka
Józefa. Do tego pierwszego nurtu nawiązują słynne inscenizacje teatralne sprzed lat - niemiecka, Erwina Piscatora (1928), do której scenografię projektował George Grosz czy polska, Leona Schillera (1930). Do drugiego - kultowy film Karela Steklego z Rudolfem Hrušínskim w roli Szwejka (1957) i wysiłki zastępów "szwejkologów", których przywódcą w Polsce jest Leszek Mazan.

Inscenizacja Roberta Talarczyka mieści się raczej w tym drugim, bardziej sentymentalnym nurcie. Reżyser, autor adaptacji i piosenek, w mitycznej krainie Habsburgów dostrzega pierwowzór współczesnego projektu europejskiego. I pragnie na scenie tę mityczną krainę wskrzesić za pomocą wielkiego widowiska, w którym występuje 30 aktorów, grających na tle monumentalnej dekoracji w ponad 50 kostiumach.
W muzyce autorstwa Krzysztofa Maciejowskiego słychać nawiązania
do Kurta Weilla i Gorana Bregovicia. Pojawia się też sam Najjaśniejszy Pan, którego gra gościnnie Bernard Krawczyk.
Janusz Legoń


Rezyser: Robert Talarczyk
Scenografia: Michał Urban
Choreografia: Katarzyna Aleksander-Kmieć
Muzyka: Krzysztof Maciejowski


Data premiery: 2008-05-10